Türkiye’nin Derin Uzay Yolculuğunda Kritik Eşik: Yerli Ay Uzay Aracı 2027’de Fırlatılıyor
%80 yerlilik oranıyla tasarlanan ve üretimi tamamlanan Türkiye'nin ilk Ay Uzay Aracı, çevresel testler için USET'e sevk edildi. Derin uzay görevi 2027 başında gerçekleşecek.
Türkiye'nin uzay teknolojileri alanındaki en hırslı hamlelerinden biri olan Ay Araştırma Programı’nda (AYAP) önemli bir milat geride bırakıldı. Tasarım, montaj ve entegrasyon süreçleri tamamlanan Ay Uzay Aracı, zorlu uzay koşullarına dayanıklılığının ölçüleceği çevresel testler için Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi’ne (USET) nakledildi. Yerli mühendislik imkanlarıyla geliştirilen platformun 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması planlanıyor.
Derin Uzay Görevi İçin Test Süreci Başladı
Uzay aracı, USET bünyesinde fırlatma esnasında ve uzay boşluğunda maruz kalacağı çevresel faktörlere karşı sınanacak. Bu aşamada platforma mekanik ve yapısal testlerin yanı sıra, uzay ortamındaki aşırı sıcaklık dalgalanmalarını simüle eden ısıl vakum testleri ve elektromanyetik uyumluluk denetimleri uygulanacak.
Test süreçlerinin ardından uzay aracı, ODTÜ yerleşkesinde inşası süren yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine transfer edilecek. Tüm hazırlıkların tamamlanmasıyla birlikte tarihi görev, ABD’deki Kennedy Uzay Üssü’nden yapılacak fırlatma ile başlayacak.
%80 Yerli Mühendislik ve Özgün Hibrit İtki Teknolojisi
Yaklaşık 3,5 ton ağırlığında tasarlanan uzay aracı, %80 yerlilik oranına sahip. Projede TÜBİTAK UZAY ve DeltaV başta olmak üzere yerli teknoloji firmaları ile derin teknoloji girişimleri aktif görev alıyor.
Görevin en kritik bileşenlerinden biri olarak öne çıkan Hibrit İtki Sistemi, tamamen yerli imkanlarla geliştirildi. Bu özgün motor sistemi, uzay aracının yörünge yükseltme manevralarında ve Ay yörüngesinden çıkarak yüzeye ulaşmasını sağlayacak son ateşleme aşamasında kullanılacak.
Ay Yörüngesinde Bilimsel Keşif Maratonu
Fırlatmanın ardından yaklaşık 2 aylık bir yolculuk gerçekleştirecek olan araç, Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki dairesel kutup yörüngesine yerleşecek. Burada en az 3 ay boyunca görev yapacak olan platformun operasyon süresi, sistem performansına bağlı olarak 1,5 yıla kadar uzatılabilecek.
Görev kapsamında yürütülecek temel bilimsel faaliyetler şunları içeriyor:
- Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşiminin detaylı incelenmesi,
- Yüzeydeki su oluşum mekanizmalarının haritalandırılması,
- Ay’ın manyetik alanları ile yüzey ısıl özelliklerinin analizi,
- Yerli imkanlarla üretilen bilimsel ekipmanlarla radyasyon ortamının ölçülmesi.
Küresel Uzay Ligine Doğru
2022 başından bu yana yürütülen projede %77’lik bir tamamlanma oranına ulaşıldı. Bu görev başarıyla gerçekleştiğinde Türkiye, Ay'da kendi uzay aracıyla operasyon yürüten 9. ülke konumuna yükselecek.
Uzay vizyonu sadece Ay göreviyle sınırlı kalmıyor. İMECE-2, İMECE-3 ve TÜRKSAT 7A gibi yeni nesil projelerin yanı sıra Ankara’da kurulması planlanan Uzay Teknolojileri Geliştirme Bölgesi ile yerli uzay girişimciliği ekosistemine ivme kazandırılması hedefleniyor.
